محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1621

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

رسيدگى و تفريغ نمايد - مقارن اين حال مزاج مبارك اعليحضرت خاقان صاحبقران فتحعلى شاه از طريق استقامت منحرف گرديد و عصر پنجشنبهء نوزدهم ماه جمادى الآخره اين سال در عمارت هفت دست در خارج شهر اصفهان به بهشت جاودان روان شدند . و از سنوح اين حادثهء غم‌افزا اشك تحسّر از ديدهء پير و برنا چون رود زنده‌رود جارى گشت . شاهزادگان نعش مطهّر حضرت خاقان را پس از تغسيل و تكفين در تخت روان گذاشته به قم حمل نمودند و در بقعه‌اى كه يكسال قبل به امر خود خاقان مغفور ساخته شده بود دفن كردند - مدت عمر خاقان مغفور طاب‌ثراه به روايت اصحّ شصت و شش سال است چه ؛ ولادت ايشان را نواب مستطاب و الا حاجى معتمد الدوله در جام جم در هزار و صد و هشتاد و پنج نوشته‌اند و مدت سلطنت سى و هشت سال و پنج ماه - و مآثر كريمه و آثار معظمه خاقان مغفور البسه اللّه تعالى حلل النور از قبيل تذهيب ايوان و قبّهء حضرت سيّد الشهداء عليه السلام كه مبلغ پنجاه هزار تومان خرج آن شد و نصب ضريح نقره در آن حرم محترم كه به بيست هزار تومان تمام شد و بناى قبّه و بارگاه حضرت عبّاس عليه السّلام كه چهل هزار تومان صرف آن شده و پنج عدد قنديل طلا كه به وزن چهارده من تبريز مىباشد براى حرم حضرت رضا عليه السلام و دو ضريح نقره كه هريك ده هزار تومان تمام شده يكى براى حضرت عبد العظيم و ديگرى براى امامزاده سيّد مير احمد ابن امام موسى كاظم عليه السّلام ، و بناى قبّهء حضرت معصومه سلام اللّه عليها و صحن مقدّسه و اتمام درب مينا و ضريح آن حضرت و بناى مدرسه دار الشفا در طهران و تعمير سدّ قم كه مخارج جمله به يكصد هزار تومان رسيد و بناى صحن جديد در جنب روضهء حضرت على بن موسى الرضا عليه آلاف التحيّة و الثناء و اهداى قنديل مرصّع و قنديل طلا به آن روضه منوّره كه اينها نيز به چهل هزار تومان تمام شد و بناى جامع دار الخلافه و جامع سمنان و غيرها و بذل عطاياى وافره كه از جمله عطاى سى هزار تومان قرض ميرزا عبد الوهّاب معتمد الدوله و بذل ششهزار تومان صلهء شش قصيده است به مرحوم فتحعلى خان ملك الشعراء و غير از اينها بسيار است و از خصايص آن پادشاه رضوان جايگاه كثرت اولاد است كه ذكورا اناثا دويست و شصت نفر از صلب آن شهريار تاجور به عرصهء عالم قدم